Geraak niet over Uw toeren... 

    Maar van waar komen nu toch doe 78-toeren(rpm)? 

          

Geluidsopnamen werden mogelijk gemaakt in de tweede helft van de 19e eeuw,dank zij de studies en 
uitvindingen van o.a.Schott de Martinville,Charles Cros en Thomas Alva Edison,waarvan deze laatste 
wellicht de bekendste is.
De eerste projecten voor gebruik waren deze van de cylinders(S.de Martinville)of deze van de plaate 
plaat in schellak(C.Cros).

                                                                           
                                                           Schets berekening omtreksnelheid van rol.    
Nu het waren allemaal uitvinders van beroep en de ene moest al niet onderdoen voor de 
andere alleen....
                                                              
                                                               Thomas Alvan Edison 1847-1931
Het éérste gepattendeert brevet van Thomas Alva Edison bestond uit een gecombineerde 
constructie van een ronddraaiende trommel,een systeem om te graveren én een soort van 
luisterbuis(als je wil de voorloper van de hedendaagse gewone cassetterecorder).
De tamboer bevatte een soort'was'.Door toedoen van trillingen(diafragma)werd de klank in 
de was gegraveerd via mechanische was.
In het beginstadium werd daarbij ook nog echte zijde gebruikt (zie afbeelding hieronder).

                                                           

Sommigen hebben ook nog proeven gedaan met zink en later ook koper!
Wassen platen hadden wel het voordeel dat ze konden hergebruikt worden(gemakkelijk wissen
en natuurlijk terug opnemen.
Dit allemaal was voorgeschiedenis.Misschien ook goed om weten...per slot van rekening moest 
er tenslotte materiaal zijn om de snelheid(snelheden)op toe te passen!
De tamboer zelf werd aangedreven door een met de hand bestuurde 'manivel'of' hendel'genoemd.
Maar aan die hendel draaien(handbediening)aan eenzelfde constant blijvende snelheid bleek 
uiteraard hier de grote boosdoener te zijn wat zeer begrijpelijk is.Plezant is anders!
Men moest echt al enige aanleiding én creativiteit hebben,bovendien enige technische ervaring
was zeker nodig.

                                                                 
                                                       mechanisch aangedreven fonograaf

Maar u geloofd mij (of niet)maar Thomas Alva Edison perfectioneerde zijn toestel en had al vlug het
idee van de electrische motor(ook nog in zijn kinderschoenen)te integreren in zijn opname én 
weergave toestel en alzo meteen zijn uitvinding(ten dele)zelf te automatiseren!
Trouwens ook het tijdperk van de electrische batterij was pas begonnen.
Op onderstaande figuur kan U zien dat de batterij er heel anders uitziet dan de dag van vandaag!

                                                                  
                                                           electrische aangedreven fonograaf

Maar het was natuurlijk het systeem 'met de veer'die gecommercialiseerd werd.
En dan nog voor de betere klasse want de gewone burger kon zich die luxe niet permiteren!
Electriciteit was overal in die tijd nog niet zo vanzelfsprekend (ook de gloeilamp stond nog
in zijn kinderschoenen...ook al een uitvinding van Edison)en de batterijen waren nog een 
soort van klein labo...zelfs gevaarlijk!
Het mechanische systeem was duidelijk goedkoper en gemakkelijker verplaatsbaar.
Ik ben eens op zoek gegaan naar een heel oude(cylinder)opname!
Terwijl U dit item leest kan u misschien even luisteren hoe onze voorouders dir ervaarden!
Druk gewoon op en we gaan naar het einde van de 19e eeuw!

U hoort(?!)de Edison Consert Band met een opname uit 1897:LIBERTY BELL MARCH
Door het veersysteem(ressort)kon een blijvende constante snelheid van de rol worden aangehouden
tijdens de ganse duur ven de opname(+/- 2'30'').De snelheid werd gemeten op het contactpunt
Naald tegen rol dus.Goed om weten is ook dat in het prille begin 'houten'naalden werden gebruikt.
Later werd er dan overgegaan op de bekende stalen naalden(pinnekes in de volksmond).
Vanaf 1889 nam Emile Berliner het systeem over voor het snijden en weergeven op de platte
schellak plaat.
Maar in tegenstelling tot de cylinder van Edison ,was de lineaire snelheid op de 'platte' schijf
niet of moeilijk constant te houden.

                                                              Emile Berliner 1851-1929

                                                                                                                                    RPM vervolg