Geraak niet over uw toeren......vervolg !   

    Maar van waar komen nu toch die 78-toeren(rpm) ?.

      

De fabricatie voor een simpel oplossingssysteem bleek echter niet zo vanzelfsprekend.
Verschillende 'uitvinders'in die tijd storten zich letterlijk en figuurlijk op het probleem.
De ene had al wat méér geluk met zijn systeem dan de andere maar de oplossing kwam er niet.
Tussen het begin en het einde van de opname,de kwaliteit van de opname(gravure)én het centerpunt
van de plaat(galette)lag de oplossing...dat wist men wel...maar het was gemakkelijker gezegd dan 
gedaan.Berekeningen op papier in de praktijk brengen was wel even anders!
Laat staan...het fabriceren even.
Sommigen dachten dat het beter was de maximale kwaliteit van de opname(gravure)te benutten
aan het begin van de opname(Berlinet).Anderen darentegen hadden verschillende ideeën ter zake
en hadden de voorkeur de opname te laten starten in(dichtbij)het centerpunt van de plaat.
De Pathéfoon was daarvan een voorbeeld.Maar ik verwijs u daar graag door naar de' Nederlandse
78-toerensite van Lodewijk'.Op het einde van mijn babbel zet ik de link!
Maar in elk geval dat laatste procedé werd vlug wandelen gestuurd omdat de opname dan eindigde 
aan de platenboord.de weerstand(druk tussen leesarm en de plaat)is daar nu juist op zijn maximum,
terwijl de veerdruk(aandrijfmechanisme)hier juist op zijn minimum is!
Weet U nog...ook de middelpuntvliedende kracht...was hier van tel!
Het gevaar zat er in dat de platenarm op het einde(of moet ik nu zeggen het begin?)van de plaat
weggedrukt werd en naast de grammofoon vloog!
Men probeerde dit wél op te vangen door aan het begin(hier dus het einde)een extra verhoog 
te persen.In 1913 waren het de gebroeders Pathé die hiermede in Frankrijk expirimenteerden.
Ook de toeter of de hoorn van de grammofoon verdween...daar hadden ze meer geluk mee.
Dit werd alvast een blijvertje...
En wat nu gaat volgen gaat U niet geloven...maar het was realiteit!
Ik ben dat op verschillende plaatsen gaan opzoeken omdat het me ook allemaal zo onmogelijk en 
komisch leek...het bleek dan ook nog realiteit !!!

                   

                Dit is een voor-en zij aanzicht van een LAMBERT PHONOGRAPH uit 1878.

Komisch dus maar realitait van toen!                                                                           
Alzo ontstond door al die uitvinders,techniekers,fabrikanten het gebruik van verschillende 
snelheden alnaargelang de uitgever!Kunt U zich dat voorstellen?
Iedere fabrikant gebruikte zowaar zijn eigen snelheid.
Een paar voorbeelden terzake.EDISON CYLINDERS-COLUMBIA-LIORET-BETTINI en later PATHE
draaiden op bepaalde momenten op 160 toeren per minuut!
De platen van DISQUES BERLINER GRAMOPHONE,later ook GRAMOPHONE,CONCERT en ODEON
draaiden lustig tussen de 65 en 80 toeren per minuut!
Trouwens bij de eerste zinken platen(vooralleer de schellak op de proppen kwam)en de cylinders
was de (gemiddelde)snelheid 150 toeren per minuut.
En om de zaak helemaal in de hand te houden waren er nog snelheden tussen 90 en 120 toeren
per minuut,alnaargelang het model(diameter)van de plaat.
Die waren 17-29-35-en zelfs 50 cm!(Uiteindelijk bleven 25 en 30 cm.later over).
Tenslotte was ook het uur van de NORMALISATIE nog niet in zicht.
Datzelfde fenomeen zal zich later in de geschiedenis gewoon voortzetten...dichter bij ons.
Denken we even aan de TV-normen(lijnen),video(systeem),TV-norm kleur(pal-secam)...
En U weet evengoed als ik dat op dit eigenste moment de fabrikanten van diezelfde toestellen,
met hun nieuwste technieken ...met hetzelfde probleem zitten.
De geschiedenis herhaald zich...
Terug naar het einde van de 19e eeuw.
Bij elk gebruik moest de technieker zijn graveermachine plaatsen én afregelen in functie van de 
duur van de opname.Soms moet dat wel tot komische opnamen geleid hebben...
De snelheid van afspelen moest dan ook(maar)aangevoeld worden.
Een beetje het systeem van de eerste manuele filmcamera's(de tijd van de stomme film).
Ook hier had de cameraman letterlijk de beeldsnelheid in handen.Tijdens het draaien moest er 
gewoon innerlijk opgeteld(van 1  tot 15 bv.)worden aan een bepaald ritme!
Het was dus echt afwachten en sleutelen tot de tijd rijp was voor de electrische opname én
weergave om de enige echte 78-toerenplaat te creëren met exacte instellingen die volledig 
betrouwbaar waren.
Maar na het invoeren van die electrische opnametechnieken werden echter nog lange tijd
accoustische opnamen gemaakt want de(electrische) microfoon moest ook nog worden
uitgevonden(einde van de jaren '20).
En wist U dit?
Bij sommige platen zat er een soort van bijsluiter(te vergelijken met die van de geneesmiddelen).
De Fransen noemden dat'VITESSE DE LECTURE IDENTIQUE A LA VITESSE D'ENREGISTREMENT'.
En wat dacht U...na lang zoeken vond ik er nog een...sorry voor de slechte kwaliteit!

                                                   
      
                                                  De bijsluiter van een(Franse)grammofoonplaat.

Straffer nog!
Sommige platen uit die tijd hadden een speciale korte'track'staan,na de feitelijke opname...
waar een muzieknoot'LA' ten gehore werd gebracht.Dit om de aandachtige toehoorder van 
de plaat zijn platendraaier optimaal op de juiste snelheid in te stellen.
Kan U dat,aandachtige lezer...U dat goed inbeelden?
Ik kan U wél mededelen dat er(voor zover ik er informatie over gevonden heb)met de 'LA'
weinig persingen zijn uitgebracht.In mijn (niet onaardige) verzameling van ongeveer 1500 stuks
(zonder de magneetbanden,MC's en MD's én heruitgebrachte verzamelingen op 33 toeren)
bezit ik zelf zo geen enkele opname.
Toegegeven...spijtig.
Men ging er in die tijd gewoon van uit dat de gebruiker zelf eerst even de plaat zelf uitteste en zijn 
toenmalige 'PITCH'gebruikte...en die bestond toen al!
De dag van vandaag bestaat datzelfde knopje nog maar dan voor andere doeleinden in de 
moderne discotheken en mega-dancings!
Wie dus in die tijd weinig of geen aanleg had voor muziek zal wel meermaals geluistert hebben
naar muziek in verschillende versies en toonaarden.maar in die tijd was men dan ook blijkbaar 
vlugger met minder tevreden!
Door al dat gedoe bleef de rol of cylinder nog lang populair(ik dacht tot omstreeks 1912).
Daar waren minder(snelheids) probemen mee.
Eén ding hadden ze allebij wél gemeen...ze waren en bleven breekbaar!
Om het genot te hebben om de juiste muziek te hebben moest men wel wat over geduld (en tijd)
beschikken...toonaarden zijn niet voor iedereen weggelegd!
Zeker als het ging over klassieke opnamen(culturele muziek)moest men dus op zijn tellen passen,
zeker als er kenners luisterden.
Voor de gewone folksong of zelfs voor de gekende marchen stak dat op geen toer!
Het was dus echt nodig om het stuk(de plaat)een paar keer voor te beluisteren,vooralleer de 
huiselijke kring het genot had van het drama op de juiste afspeelsnelheid te kunnen beluisteren
én genieten in orriginele toonaarden.
Het lijkt allemaal zeer komisch maar het was realiteit en deze historieken wou ik U niet ontzeggen.
De hedendaagse luistertechnieken zijn dus absoluut niet meer vergelijkbaar,en maar goed ook!
Trouwens de juiste opname én weergavesnelheid had ook een enorme invloed op de instrumenten.
Niet elk instrument kwam zomaar in aanmerking.
Denken we hier maar even aan de hoge en lage tonen van orgel,piano,viool en de toen echt 
populaire banjo.
Grote (volledige)orkesten waren dan in die tijd erg schaars bij opnamen.Men moest inderdaad
wachten tot de volledig electrische opname-technieken het mogelijk maakten ook te werken met
electrische microfoons.
Uiteindelijk kregen we dan ook een constante 78-toerenplaat voorgeschoteld mede dank zij de 
electrische motor waarvan de snelheid constant kon gehouden worden.
Maar laten we er tenslotte van bewust zijn dat de pioniers in die tijd wonderen hebben verricht.
Dank zij hen is er een enorme vooruitgang geboekt!
En dat die 78-toerenplaat die uiteindelijk dan toch standaart werd zo'n verhaal had...had ik duidelijk 
zelf niet gedacht!Laat staan ooit aan gedacht!
Hopelijk raakte ook U niet over Uw toeren...
Voornaamste bronnen:Vitesse du phonographe zowel Engelse als Franse versies.
                                             Fragmenten haalde ik bij TINFOIL.
                                             Afbeeldingen voornamelijk bij sites over Edison.
                                             Eigen bewerking en opzoekingswerk.
en een aanrader over de geschiedenis is ook wel'De Nederlandse 78 toerensite van Lodewijk'

 

en bezoek zeker ook de 78-toeren site,het pakhuis van Jan Hovers

                            En dit is een historische aanrader... 
                            Druk gewoon op het platenembleem én U hoort ze:opnamedatum:15 april 1924
                            



                                                           EINDE